Każdy właściciel domu z ogrodem co roku przeprowadza sezonowe cięcia drzew i krzewów. Czasem trzeba też wyciąć powalone, stare albo suche drzewo. Część takiego drewna trafia na opał — ale nie każdy gatunek grzeje tak samo, a błędy przy suszeniu i składowaniu potrafią zepsuć nawet najlepszy surowiec. W tym poradniku pokazujemy, jak przygotować drewno opałowe z własnego ogrodu: od wyboru gatunku, przez rozdrabnianie gałęzi, po suszenie i prawidłowe ułożenie w stosie.
Pozyskiwanie drewna z własnego ogrodu
Najwyższą wartością opałową charakteryzują się grab, dąb i buk — to drewno twarde, gęste i długo się żarzące. Metr sześcienny drewna dębowego odpowiada energetycznie w przybliżeniu 334 m³ gazu ziemnego, a bukowego — około 340 m³. Grab pali się najdłużej i najrówniej ze wszystkich krajowych gatunków liściastych, dlatego to pierwszy wybór do kominka i pieca.
Topola i inne miękkie gatunki grzeją słabiej i szybciej się wypalają, ale świetnie sprawdzają się do szybkiego rozpalania ognia. Drewno z drzew owocowych (jabłoń, czereśnia, śliwa) ma nieco niższą wartość opałową niż dąb czy grab, za to daje charakterystyczny, delikatny aromat dymu — dlatego chętnie wykorzystuje się je również do wędzenia.
Zanim gałęzie i konary trafią na opał, trzeba je rozdrobnić do wygodnych rozmiarów albo rozłupać grubsze pnie — tu właśnie sprawdza się rębak do gałęzi, który skraca tę pracę z godzin do minut.
Jaki rębak do gałęzi sprawdzi się w Twoim gospodarstwie
Rębak ARPAL radzi sobie z każdym gatunkiem drewna, nawet najtwardszym — dąb, grab czy akacja to dla niego codzienność, co widać choćby na filmie z pracy modelu AM-80TR zasilanego z WOM ciągnika, który przerabia nawet 4 kostki drewna opałowego na godzinę. Wybór konkretnego modelu zależy od skali gospodarstwa i tego, co już masz pod ręką — silnik benzynowy czy ciągnik z WOM.
ARPAL Light AM-60BD — najmniejszy model z silnikiem benzynowym, idealny do przydomowego ogrodu, 5 500 zł.
ARPAL MAX AM-200BD-K — top wydajności, z obrotową platformą i przenośnikiem, dla dużych gospodarstw i usługodawców, 59 000 zł.
Wszystkie modele mają 3 lata gwarancji na podzespoły i noże ExtraCut ze stali AISI 5140 hartowanej do 50 HRC — dlatego rębak nie tylko przyspiesza przygotowanie opału, ale też wytrzymuje sezon po sezonie ciężkiej pracy.
Rębak ARPAL w praktyce. Zobacz pracę modelu ARPAL Classic AM-80TR napędzanego z WOM ciągnika.
Drewno ułożone w ciepłym, suchym pomieszczeniu osiąga wilgotność roboczą (20–25%) już po półtora–dwóch tygodniach. Gdy drewno potrzebne jest jak najszybciej, większe polana warto rozłupać na mniejsze kawałki — około 15 cm szerokości i do 45 cm długości — dzięki temu wilgoć odparowuje znacznie szybciej.
Na wolnym powietrzu, w dobrze wentylowanym stosie, drewno miękkich gatunków (topola, wierzba) wysycha w 6–12 miesięcy. Twarde gatunki — dąb czy akacja — potrzebują od 12 do 24 miesięcy, w zależności od grubości polan i warunków pogodowych. Suszenie w pomieszczeniu blisko źródła ciepła to najszybsza metoda — 2–5 dni wystarczą, by drewno nadawało się do spalania, choć ta metoda sprawdza się głównie przy niewielkich ilościach.
Jak ułożyć drewno
Drewna nie wolno układać bezpośrednio na ziemi — grunt jest wilgotny nawet w suchą pogodę, a drewno wciąga tę wilgoć jak gąbka. Na spodzie stosu kładzie się drewniane palety, listwy, grube kłody, cegły albo inny twardy materiał, który oddziela drewno od podłoża.
Stos warto przykryć od góry, ale zostawić otwarte boki — tylko wtedy powietrze będzie swobodnie krążyć i drewno nie zawilgnie od środka. Unikaj przykrywania folią czy plastikiem — te materiały nie przepuszczają pary wodnej i sprzyjają pleśni. Najlepiej sprawdza się wiata, altana albo zadaszony stojak drewniany. Stos powinien stać w bezpiecznej odległości od domu, garażu i innych źródeł ciepła czy ognia.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie drewno jest najlepsze do pieca i kotła?
Najwyższą wartość opałową dają dąb, grab, jesion i akacja. Są gęste, palą się powoli i oddają dużo energii na kilogram.
Ile czasu schnie drewno na powietrzu?
Od 6 do 24 miesięcy, w zależności od gatunku i grubości polan.
Czy można suszyć drewno w pomieszczeniu?
Tak, i to najszybszy sposób — blisko źródła ciepła drewno osiąga wilgotność roboczą w kilka dni.
Czy drewno z lasu można pozyskiwać samodzielnie?
W Polsce lasami państwowymi zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe — pozyskanie drewna, również posuszu czy wiatrołomów, bez zgody właściwego nadleśnictwa jest niedozwolone. Drewno opałowe z lasu można kupić legalnie m.in. przez platformę e-drewno lub bezpośrednio w nadleśnictwie — warto sprawdzić aktualne zasady w swoim regionie.
